Krótkie dni, brak słońca i niskie temperatury sprawiają, że wiele osób odczuwa spadek energii i pogorszenie nastroju. Sezonowe zmęczenie to zjawisko, które dotyka dużej części społeczeństwa, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Psychologowie podkreślają jednak, że można skutecznie sobie z nim radzić. Pod warunkiem, że dobierzemy aktywność odpowiednią do naszych potrzeb i zaangażujemy się w nią w pełni. Kluczowe jest indywidualne podejście i unikanie bezrefleksyjnego kopiowania rozwiązań.
Dlaczego zimą czujemy się bardziej zmęczeni?
Brak światła słonecznego ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie naszego organizmu. Krótsze dni i ograniczona ekspozycja na naturalne światło mogą powodować senność, obniżony nastrój oraz mniejszą motywację do działania.
Specjaliści zwracają uwagę, że każdy z nas ma inny rytm dobowy oraz odmienny temperament. To, co działa na jedną osobę, niekoniecznie przyniesie taki sam efekt u innej. Dlatego ważne jest, aby wsłuchać się w swoje potrzeby i dobrać rozwiązania adekwatne do własnego stylu życia.
Aktywność dopasowana do temperamentu
Psychologowie wskazują, że najskuteczniejszym sposobem walki z sezonowym spadkiem energii jest aktywność, która sprawia przyjemność i pobudza do działania.
Dla jednej osoby może to być masaż lub spokojna praktyka relaksacyjna. Dla innej, sport, sztuki walki, fitness czy nowe hobby. Istotne jest, aby wybrana forma aktywności była zgodna z naszym temperamentem.
Osoba spokojna może odnaleźć energię w medytacji czy pracy w skupieniu. Natomiast ktoś o dynamicznej naturze będzie potrzebował ruchu i intensywniejszych bodźców. Porównywanie się z innymi i ślepe podążanie za trendami rzadko przynosi oczekiwane rezultaty.
Flow – Zaangażowanie kluczem do odzyskania energii
Sama aktywność to jednak nie wszystko. Według teorii Schaufeliego i Bakkera kluczowym elementem odzyskiwania energii jest pełne zaangażowanie w wykonywane czynności.
Energia nie pochodzi wyłącznie z odpoczynku czy diety. Źródłem siły może być także wigor, zaabsorbowanie i poczucie sensu. Te trzy elementy składają się na stan tzw. flow. Czym jest flow? To głębokie zaangażowanie, w którym człowiek czuje przypływ energii i satysfakcji z wykonywanych czynności.
Wigor daje poczucie dynamiki i dobrego rytmu, zaabsorbowanie pozwala skupić się na chwili obecnej, a oddanie buduje przekonanie, że to, co robimy, ma znaczenie. To właśnie połączenie tych elementów sprawia, że aktywność realnie wzmacnia naszą kondycję psychiczną.
Jak znaleźć swoją metodę?
W walce z sezonowym zmęczeniem warto:
- rozpoznać swój rytm dobowy,
- określić, jaka forma aktywności daje nam przyjemność,
- unikać porównań z innymi,
- angażować się w wybrane działania w pełni,
- szukać aktywności, która wywołuje efekt flow.
Nie musi to być rewolucja w stylu życia. Czasem wystarczy regularny spacer, nowe hobby lub świadome przeżywanie codziennych czynności z większym skupieniem.
Sezonowe zmęczenie a motywacja
Odpowiednio dobrana aktywność może nie tylko pomóc przetrwać trudniejszy okres, ale również stać się impulsem do trwałej zmiany. Regularne zaangażowanie w coś, co daje satysfakcję, buduje poczucie sprawczości i wzmacnia odporność psychiczną.
Eksperci podkreślają, że sezonowe zmęczenie nie powinno być lekceważone. Jeśli jednak podejdziemy do niego świadomie, może stać się okazją do lepszego poznania siebie i wypracowania zdrowych nawyków na przyszłość.
Ciekawostka
Zjawisko „flow” zostało opisane przez psychologa Mihaly’ego Csikszentmihalyiego jako stan głębokiego zaangażowania w wykonywaną czynność. W tym stanie człowiek traci poczucie czasu i doświadcza satysfakcji z samego działania. Badania pokazują, że regularne doświadczanie flow wpływa pozytywnie na dobrostan psychiczny i poziom motywacji. Co ciekawe, stan ten można osiągnąć zarówno podczas pracy, jak i w czasie hobby czy aktywności fizycznej. To dowód na to, że energia nie zawsze pochodzi z odpoczynku – często rodzi się z pasji i zaangażowania.
Mówi: prof. dr hab. Małgorzata Dobrowolska – psycholog, psychoterapeutka, dyrektorka Szkoły Biznesu Politechniki Śląskiej dla newseria.pl
