W samym środku lata, gdy lasy spowija cisza przerywana jedynie cykaniem świerszczy i szelestem liści, można usłyszeć nietypowy dźwięk. Spacerując skrajem pola lub wzdłuż zarośli, niespodziewanie rozlega się krótkie, donośne szczeknięcie. Wydaje się, że to pies – ale w pobliżu nie widać żadnego zwierzęcia. To znak, że w pobliżu znajduje się… kozioł, czyli samiec sarny.
Lipiec – czas godów sarny
Latem, zwłaszcza w lipcu, w świecie sarny rozpoczyna się okres rui. To czas intensywnych nawoływań, przeganiań i charakterystycznych „szczeknięć”, które są elementem zachowań godowych. Kozły krążą za kozą, rywalizują o jej względy i potrafią biec za samicą nawet przez godzinę w pełnym słońcu, ignorując obecność człowieka.
– „To nie są te same sarny, które zimą pozostają czujne i skryte. Latem wszystko się zmienia” – podkreśla Wacław Matysek z Polskiego Związku Łowieckiego.
Kozły blisko ludzi – piękne, ale groźne
W okresie godowym sarny tracą czujność. Zbliżają się do zabudowań, wychodzą na drogi i pola. Czasem można je obserwować z bliska – jednak to nie oznacza, że można się do nich zbliżać.
– „Podejście do kozła może być niebezpieczne. Zestresowany samiec nie zawsze ucieka – może zaatakować. Jego parostki są ostre jak nóż” – ostrzega Matysek.
Podobnie wygląda sytuacja z koźlętami. Choć w lipcu są już dość samodzielne, każda próba ich dotykania lub zabierania z lasu kończy się tragicznie – zarówno dla zwierzęcia, jak i czasem dla człowieka.
Sarna z opóźnioną ciążą
Ciekawostką przyrodniczą jest fakt, że choć ruja przypada na lipiec, młode rodzą się dopiero w maju lub czerwcu następnego roku. To efekt tzw. ciąży przedłużonej – zarodek przez kilka miesięcy pozostaje w zawieszeniu i zaczyna się rozwijać dopiero od grudnia.
– „To mechanizm ewolucyjny – młode rodzą się w okresie największej obfitości pokarmu” – wyjaśnia dr Małgorzata Krokowska-Paluszak.
Sarna to nie żona jelenia
Sarna to najmniejszy przedstawiciel jeleniowatych w Polsce. Jej populacja liczy dziś około 900 000 osobników, a w ciągu ostatnich 30 lat liczba ta niemal się podwoiła. Sarna występuje niemal wszędzie – w lasach, na polach, w zaroślach, a nawet na obrzeżach miast.
Samiec sarny to kozioł, samica – koza, a młode – koźlęta. Dorosła sarna waży przeciętnie 22–25 kg. Mimo zdolności adaptacyjnych, w okresie letnim jej największym zagrożeniem jest człowiek – nieświadomy i zbyt ciekawski.
Co robić, gdy usłyszysz szczekanie w lesie?
– „Nie próbuj podejść. Nie klaszcz. Nie krzycz. Jeśli zobaczysz sarnę – zatrzymaj się, wycofaj i zostaw ją w spokoju” – apeluje Matysek.
Zachowanie ostrożności i szacunku wobec dzikiej przyrody jest kluczowe – zwłaszcza latem, gdy natura rozbrzmiewa swoją niezwykłą „leśną operą”.
Artykuł promocyjny Polski Związek Łowiecki Konin
