Choć insulinooporność dotyczy coraz większej liczby osób i mówi się o niej coraz częściej, wokół tego stanu narosło wiele mitów. Eksperci podkreślają, że nie jest to choroba sama w sobie, lecz sygnał ostrzegawczy, który informuje o zaburzeniach metabolicznych w organizmie.
Kluczowe znaczenie w postępowaniu mają zmiana stylu życia, odpowiednia dieta i aktywność fizyczna, a nie drogie suplementy diety.
Czym jest insulinooporność?
Jak wyjaśnia rządowy portal pacjent.gov.pl, insulinooporność to stan, w którym tkanki organizmu stają się mniej wrażliwe na działanie insuliny. W odpowiedzi organizm produkuje jej coraz więcej, aby utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi. Gdy ten mechanizm zawodzi, dochodzi do hiperglikemii, czyli podwyższonego stężenia cukru we krwi.
Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej podaje, że insulinooporność może występować nawet u 10–30 proc. populacji, w zależności od badanej grupy. Na jej rozwój wpływają przede wszystkim styl życia, sposób odżywiania i poziom aktywności fizycznej.
Świadomość polaków rośnie, ale mitów wciąż nie brakuje
Jak zauważa dr Małgorzata Słoma-Krześlak, dietetyczka kliniczna, coraz więcej pacjentów trafia do specjalistów, szukając przyczyn nagłego przyrostu masy ciała lub pogorszenia samopoczucia. Dużą rolę odgrywają tu media społecznościowe, które ułatwiają dostęp do wiedzy i rekomendowanych specjalistów.
Jednocześnie to właśnie w internecie powielane są szkodliwe mity. Jednym z nich jest przekonanie, że sama insulinooporność automatycznie prowadzi do tycia. Innym, że konieczne jest całkowite wyeliminowanie glutenu i nabiału, niezależnie od indywidualnych wskazań zdrowotnych.
Suplementy zamiast stylu życia?
Ekspertka zwraca uwagę, że błędne przekonania często są efektem kampanii marketingowych producentów suplementów diety. W przekazach reklamowych insulinooporność bywa przedstawiana jako poważne zaburzenie, z którym pacjent nie poradzi sobie bez specjalistycznych preparatów.
W efekcie pacjenci tracą cenny czas, zanim trafią do specjalisty, który spojrzy na ich zdrowie holistycznie. Zdarza się, że zgłaszają się już nie tylko z insulinoopornością, ale ze stanem przedcukrzycowym lub innymi elementami zespołu metabolicznego, jak nadciśnienie czy zaburzenia lipidowe
podkreśla dietetyczka dr Małgorzata Słomka-Krześlak
Diagnostyka nadal stanowi wyzwanie
Rozpoznanie insulinooporności nie jest proste, ponieważ nie istnieje jedno powszechnie dostępne i wystandaryzowane badanie. Złotym standardem pozostaje tzw. euglikemiczna klamra metaboliczna, stosowana jednak głównie w badaniach naukowych.
W praktyce lekarze opierają się na wywiadzie, wynikach lipidogramu czy krzywej glukozowej. Pomocne mogą być także obserwacje dotyczące nadmiernego wyrzutu insuliny lub nieprawidłowych parametrów metabolicznych.
Leczenie zespołowe przynosi najlepsze efekty
Specjaliści podkreślają, że najlepsze rezultaty osiąga się dzięki współpracy interdyscyplinarnego zespołu. Proces leczenia rozpoczyna lekarz, następnie kluczową rolę odgrywają dietetyk, specjalista od aktywności fizycznej oraz psycholog.
Znaczenie mają także czynniki psychologiczne, takie jak jedzenie pod wpływem emocji, stres czy brak umiejętności odróżniania głodu od apetytu.
Dieta, ruch i sen – fundamenty terapii
Podstawą postępowania w insulinooporności jest zdrowy styl życia. Jak podaje Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia, dieta oraz regularna aktywność fizyczna są ważniejsze niż farmakoterapia. Leki mogą jedynie wspierać leczenie.
Eksperci wskazują m.in. na dietę DASH lub dietę opartą na produktach o niskim indeksie glikemicznym. Nie musi to być jednak restrykcyjny jadłospis. Wystarczy stosowanie zasady „zdrowego talerza”, w którym połowę stanowią warzywa, a resztę białko, pełnoziarniste produkty zbożowe i zdrowe tłuszcze.
Nie można też zapominać o higienie snu. Zaburzenia snu sprzyjają napadom głodu i sięganiu po tzw. comfort food, co dodatkowo pogłębia problemy metaboliczne.
Dlaczego nie warto bagatelizować problemu?
Nieleczona insulinooporność może prowadzić do rozwoju stanu przedcukrzycowego, a następnie cukrzycy typu 2. Badania pokazują, że proces ten może trwać około 10 lat. W dalszej kolejności pojawiają się powikłania neurologiczne i kardiologiczne, które znacząco obniżają jakość i długość życia.
Eksperci podkreślają jednak, że przy odpowiednim podejściu insulinooporność często można cofnąć lub skutecznie kontrolować.
Materiał przygotowany dzięki Newseria.
Ciekawostka
Insulinooporność jest w Polsce diagnozowana znacznie częściej niż w wielu krajach zachodnich. W Stanach Zjednoczonych czy Wielkiej Brytanii ten stan bywa rzadko rozpoznawany i leczony na wczesnym etapie. Polscy specjaliści coraz częściej podkreślają, że wczesna interwencja może zapobiec rozwojowi cukrzycy i jej powikłań. Dzięki temu wiele osób ma realną szansę zachować zdrowie na długie lata.
