W samym sercu Konina stoi budynek, który przez niemal dwa wieki był symbolem religijnego i społecznego życia lokalnej społeczności żydowskiej. Synagoga w Koninie, wzniesiona w 1832 roku i przebudowana kilkadziesiąt lat później w stylu neomauretańskim, to jeden z najcenniejszych zabytków architektonicznych miasta. Z bimą, kolumnami i orientalnymi detalami była nie tylko miejscem modlitwy, ale i wyrazem obecności kultury żydowskiej, trwale wpisanej w tożsamość regionu.
PRZESTRZEŃ PRZENIKANIA KULTUR
W XIX wieku Konin był miejscem, gdzie spotykały się i współistniały różne kultury: polska, żydowska, niemiecka i wschodnioeuropejska. Wspólnie tworzono tkankę miejską – budowano szkoły, rozwijano rzemiosło i handel. Synagoga była jednym z głównych punktów tej wielokulturowej panoramy.
WOJNA I CISZA
Okres II wojny światowej przyniósł brutalne zerwanie tej historii. Synagoga została zdewastowana, a cała konińska społeczność żydowska – niemal doszczętnie unicestwiona. Po wojnie budynek pełnił różne funkcje – m.in. biblioteki – lecz nigdy nie odzyskał swojej pierwotnej tożsamości ani rangi.
NOWY ROZDZIAŁ – CENTRUM CZTERECH KULTUR
Obecnie synagoga jest własnością miasta, które planuje jej rewitalizację. Złożono wniosek o dofinansowanie przekształcenia budynku w nowoczesne Centrum Czterech Kultur – miejsce edukacji, spotkań i dialogu, które ma opowiadać historię Konina przez pryzmat jego wielokulturowego dziedzictwa. To projekt, który łączy szacunek dla przeszłości z otwartością na potrzeby współczesności.
Choć przyszłość tego przedsięwzięcia wciąż zależy od decyzji instytucji zewnętrznych, sam jego zamysł dowodzi, jak wiele można zbudować na fundamencie pamięci.
