Sytuacja finansowa Konina i powiatu konińskiego na tle całej Polski ukazuje dwa zupełnie odmienne bieguny w zarządzaniu budżetem samorządowym. Podczas gdy miasto Konin zaliczyło znaczący awans i zameldowało się w ścisłej czołówce miast na prawach powiatu, powiat koniński mierzy się z wyzwaniami budżetowymi i plasuje się w dolnej części tabeli ogólnopolskiej.
Konin w czołówce Polski. Awans na 6. miejsce w kraju
Najnowsza edycja ogólnopolskiego zestawienia zamożności i stabilności finansowej samorządów przyniosła dla mieszkańców miasta dobre wieści. Konin zajął 6. miejsce w Polsce wśród wszystkich miast na prawach powiatu.
Oznacza to skok w porównaniu z poprzednimi latami:
- Lata 2023 i 2024: Konin zajmował 10. pozycję w kraju.
- Rok 2025: Awans na 6. pozycję z zamożnością per capita na poziomie 10 585,90 zł w przeliczeniu na jednego mieszkańca.
W swojej kategorii Konin uległ jedynie takim miastom jak Sopot (lider rankingu z wynikiem 14 359,20 zł per capita), Płock, Ostrołęka, Świnoujście oraz Krosno. Wysoka lokata wynika m.in. z wypracowanej nadwyżki budżetowej (ok. 5,6 mln zł zamiast zakładanego deficytu), wysokiej nadwyżki operacyjnej (18,8 mln zł) oraz rygorystycznej dyscypliny wydatkowej.
Jak w zestawieniu ogólnopolskim wypada powiat koniński?
Zdecydowanie trudniejsza jest sytuacja budżetowa powiatu konińskiego w kategorii powiatów ziemskich. W skali kraju powiat koniński zajął 296. miejsce w Polsce na 314 ocenianych powiatów. Uzyskał wskaźnik zamożności per capita wynoszący 1 158,43 zł.
Wskaźnik ten pokazuje duży dystans budżetowy w porównaniu do okolicznych samorządów w regionie:
- Powiat słupecki: 86. miejsce w Polsce (1 939,85 zł per capita)
- Powiat turecki: 158. miejsce w Polsce (1 699,33 zł per capita)
- Powiat kolski: 213. miejsce w Polsce (1 579,02 zł per capita)
- Powiat koniński: 296. miejsce w Polsce (1 158,43 zł per capita)
Tak duża rozbieżność wynika ze specyfiki obszarowej, liczby ludności oraz struktury dochodów własnych gmin wchodzących w skład powiatu ziemskiego.
Ogólne trendy finansowe samorządów w Polsce
Ogólnopolski raport wskazuje, że rok 2025 przyniósł poprawę kondycji finansowej dla większości jednostek samorządu terytorialnego (JST). Realne dochody samorządów w Polsce wzrosły o około 4–5%.
Kluczowe czynniki kształtujące mapę finansową kraju to:
- Nowa ustawa o dochodach JST: Zwiększyła udział samorządów w podatkach PIT i CIT, co wzmocniło dochody własne.
- Niejednolita nadwyżka operacyjna: O ile gminy i powiaty ziemskie odnotowały wzrost nadwyżki, o tyle w miastach na prawach powiatu ogólny wskaźnik nadal znajduje się poniżej poziomów z 2018 roku.
- Inwestycje i środki unijne: Odblokowanie funduszy z KPO oraz realizacja programów unijnych przełożyły się na drugi najwyższy poziom wydatków inwestycyjnych w historii Polski.
