Konin potrzebuje inwestycji, które zapewnią miastu dochody i wykorzystają kompetencje regionu energetycznego. Planowane centrum danych może spełnić oba te warunki. Rosnące zapotrzebowanie na moc obliczeniową, napędzane między innymi przez sztuczną inteligencję, otwiera przed miastem nowy kierunek rozwoju. Jego fundamentem będzie niezawodne zasilanie i profesjonalne zarządzanie infrastrukturą.

Piotr Muszalski – ekspert rynku OZE, współtwórca ASO Energy Pro

O planowanym Data Center Konin informowały już liczne portale informacyjne w tym również Konin24.info oraz LM.pl. W kwietniowych publikacjach opisywano przedsięwzięcie o docelowej mocy IT przekraczającej 260 MW i wartości sięgającej 3 miliardów euro!

We wrześniu pojawiła się kolejna ważna informacja. Miasto przekazało, że Energa Obrót, Konin i Centralna Grupa Energetyczna podpisały list intencyjny dotyczący dostaw energii. W komunikacie wskazano do 100 MW mocy IT w pierwszym etapie oraz plan rozpoczęcia prac budowlanych na początku 2027 roku. To nadal projekt, którego realizację należy oceniać przez kolejne osiągane etapy. List intencyjny jest krokiem naprzód, ale nie oznacza jeszcze uruchomionej inwestycji.

Sztuczna inteligencja potrzebuje fizycznej infrastruktury

Za usługami cyfrowymi stoją konkretne urządzenia: serwery, układy chłodzenia, transformatory i systemy podtrzymania zasilania. Rozwój AI zwiększa zapotrzebowanie zarówno na przechowywanie informacji, jak i na wykonywanie ogromnej liczby obliczeń.

Skalę tego zjawiska pokazuje Międzynarodowa Agencja Energetyczna. W zaktualizowanej prognozie przewiduje wzrost światowego zużycia energii elektrycznej przez centra danych z około 485 TWh w 2025 roku do około 950 TWh w 2030 roku. Zapotrzebowanie ośrodków ukierunkowanych na AI ma w tym okresie wzrosnąć trzykrotnie. To prognoza, ale wyraźnie pokazująca kierunek zmian.

Dla Konina oznacza to możliwość uczestniczenia w rynku znacznie szerszym niż lokalny. Miasto może stać się miejscem, w którym regionalna infrastruktura energetyczna wspiera usługi wykorzystywane przez przedsiębiorstwa i użytkowników w wielu krajach.

Co mogą zyskać mieszkańcy Konina?

Najważniejsze pytanie brzmi: jak taka inwestycja przełoży się na sytuację miasta? Jednym z kanałów korzyści mogą być wpływy z podatku od nieruchomości. Właśnie na ten aspekt zwrócił uwagę prezydent Konina we wrześniowym komunikacie. Nie ma jednak podstaw, aby już dziś przypisywać projektowi konkretną roczną kwotę dochodów samorządu. Źródło: Miasto Konin.

Dla mieszkańców znaczenie będą miały powtarzalne wpływy do budżetu, które mogą wspierać finansowanie transportu, szkół czy utrzymania infrastruktury. Ostateczny bilans powinien uwzględniać również wydatki ponoszone przez miasto w związku z inwestycją.

Drugą szansą są zamówienia dla przedsiębiorstw: przy budowie, obsłudze instalacji elektrycznych, chłodzeniu, automatyce czy utrzymaniu obiektów. Warto odpowiednio wcześnie przygotować do tego lokalnych wykonawców i rozwijać współpracę ze szkołami technicznymi. Udział konińskich firm nie będzie automatyczny — trzeba go wypracować kompetencjami i jakością usług.

OZE i centrum danych potrzebują dobrego modelu współpracy

Duży odbiorca energii może tworzyć warunki do rozwoju kolejnych źródeł odnawialnych i długoterminowej współpracy z ich właścicielami. Dla regionu to szansa na połączenie produkcji energii z jej wykorzystaniem w nowoczesnej gospodarce.

Trzeba jednak uwzględnić różnicę między zmienną produkcją ze słońca i wiatru a wymaganiami centrum danych. Projektowanie zasilania wymaga spojrzenia na cały układ: sieć, źródła wytwórcze, magazynowanie, rezerwę i sposób rozliczania energii. IEA wskazuje zarówno na znaczenie OZE, jak i magazynów oraz sieci dla pokrycia rosnącego zapotrzebowania centrów danych.

W dyskusji o transformacji, prowadzonej również na portalach takich jak PolskieOZE.pl, warto więc mocniej akcentować współpracę wytwórców z odbiorcami. Zbudowanie kolejnych megawatów powinno iść w parze z planem ich efektywnego wykorzystania.

O&M — niezawodność zaczyna się po uruchomieniu

W energetycznym zapleczu takiej inwestycji ważną rolę odgrywa O&M, czyli eksploatacja i utrzymanie techniczne instalacji. W przypadku farm fotowoltaicznych i magazynów energii oznacza to monitoring, przeglądy, diagnostykę, obsługę alarmów i sprawne usuwanie usterek. Liczy się także dokumentacja oraz jednoznaczna odpowiedzialność za reakcję na nieprawidłowości. Takie zagadnienia opisujemy w poradniku O&M, PV i BESS ASO Energy Pro.

Właściciel infrastruktury powinien wiedzieć, kto zauważy spadek wydajności, kto oceni jego przyczynę i w jakim czasie podejmie działanie. Sama gwarancja urządzenia nie odpowiada na wszystkie te pytania. Obsługa źródeł OZE jest przy tym jednym z elementów większej całości. Centrum danych potrzebuje własnych, specjalistycznych standardów utrzymania serwerów, chłodzenia i zasilania awaryjnego.

O&M obejmuje monitoring, diagnostykę i utrzymanie infrastruktury energetycznej. Ilustracja wygenerowana przy użyciu AI z oznaczeniem ASO Energy Pro; nie przedstawia rzeczywistych pracowników ani realizacji firmy przy Data Center Konin.

Asset Management — odpowiedzialność za wynik przez lata

Uzupełnieniem utrzymania technicznego jest Asset Management, czyli zarządzanie aktywami. W odniesieniu do infrastruktury energetycznej łączy ono stan urządzeń z kosztami, przychodami, umowami i ryzykiem. Obejmuje między innymi planowanie budżetu eksploatacyjnego, kontrolę wykonania umów, obsługę gwarancji, ocenę ubezpieczeń oraz przygotowanie modernizacji. Dobrze utrzymana instalacja powinna również realizować założenia ekonomiczne właściciela.

Dlatego model zarządzania warto przygotować już podczas projektowania. Wtedy można określić mierniki dostępności, zasady raportowania, odpowiedzialność wykonawców i środki potrzebne na przyszłe remonty. To decyzje, które wpływają na wartość inwestycji długo po zakończeniu budowy.

Ciepło z serwerów też ma znaczenie

Projekt konińskiego centrum przewiduje odzysk ciepła odpadowego do celów grzewczych. To ważny kierunek, który może zwiększyć lokalne korzyści z przedsięwzięcia. Źródło: Miasto Konin.

Konin potrzebuje nowych źródeł dochodów i perspektyw dla lokalnych przedsiębiorstw. Centrum danych może być jednym z projektów, które pomogą je stworzyć. Warto wspierać jego rozwój i jednocześnie pilnować, aby zapowiedzi przekładały się na trwałe korzyści: dochody miasta, zamówienia dla firm, rozwój kompetencji oraz dobrze zarządzaną infrastrukturę energetyczną.

O autorze

Piotr Muszalski — ekspert rynku OZE, przedsiębiorca i współtwórca ASO Energy Pro, działającego w obszarze serwisu i utrzymania instalacji odnawialnych źródeł energii.