Skuteczna ochrona ludności w Koninie oraz sąsiednich gminach wymaga ścisłego partnerstwa lokalnych władz. Bez wspólnych działań samorządy nie zdobędą unijnych funduszy na bezpieczeństwo w latach 2027-2031. Takie wnioski płyną z III Forum Samorządności Aglomeracji Konińskiej, które odbyło się 10 listopada w Domu Zemełki.
Dlaczego współpraca gmin decyduje o finansowaniu?
Kryzys nie zatrzymuje się na granicach administracyjnych. Podkreślił to Piotr Korytkowski, prezes Stowarzyszenia Aglomeracja Konińska. Jarosław Komża ze Związku Miast Polskich ostrzegł natomiast, że brak kooperacji z sąsiadami zablokuje gminom dostęp do dotacji na ochronę ludności w nadchodzącej perspektywie.
Obecna sytuacja wymaga pilnych inwestycji. Badania przeprowadzone wśród 70 średnich miast pokazują, że aż 79 proc. z nich ocenia swoją infrastrukturę bezpieczeństwa jako niewystarczającą. Choć 47 proc. burmistrzów i prezydentów współpracuje już z sąsiadami, to 14 proc. w ogóle nie planuje takich działań.
Pakiet odporności gminy
Eksperci wskazują konkretne elementy, które muszą powstać w regionie, aby podnieść poziom bezpieczeństwa mieszkańców. Pakiet odporności gminy składa się z dziesięciu kluczowych punktów, w tym:
- zapewnienia awaryjnego zasilania najważniejszych budynków publicznych,
- budowy lokalnych magazynów zasobów ochrony ludności,
- organizacji punktów przetrwania dla mieszkańców,
- wdrożenia nowoczesnych systemów ostrzegania i alarmowania.
Skąd wziąć pieniądze na inwestycje?
Samorządy mogą korzystać z dostępnych już instrumentów finansowych oraz przygotowywać się na nowe programy unijne. Krzysztof Antczak z Banku Gospodarstwa Krajowego przypomniał o preferencyjnych pożyczkach z Krajowego Planu Odbudowy. Oferują one oprocentowanie od 0 proc. i okres spłaty do 20 lat. Zainteresowanie jest ogromne. Pierwsza pula 5,6 mld zł wyczerpała się w zaledwie półtora miesiąca.
Równolegle trwają prace nad budżetem na lata 2028-2034. Michał Kurzawski z Urzędu Marszałkowskiego w Poznaniu zaznaczył, że samorządy województw będą zarządzać 44 proc. z puli około 35 mld euro. Przedstawiciele ministerstwa oraz regionu dyskutują obecnie nad formą prawną, w jakiej związki ZIT będą mogły pozyskiwać te środki.
Lokalne partnerstwo w Aglomeracji Konińskiej
Stowarzyszenie Aglomeracja Konińska zrzesza 16 samorządów z Wielkopolski Wschodniej: Miasto Konin, Powiat Koniński oraz 14 gmin. Podmiot ten koordynuje Zintegrowane Inwestycje Terytorialne, co stanowi naturalną bazę do wspólnych projektów. Podczas konińskiego forum uczestnicy pracowali w grupach roboczych nad bezpieczeństwem, transformacją energetyczną, dialogiem z młodzieżą oraz edukacją klimatyczną seniorów.
