Cyberprzemoc coraz większym zagrożeniem dla dzieci – alarmują eksperci, organizacje społeczne i instytucje unijne. Hejt, szantaż, publikowanie kompromitujących materiałów czy namawianie do samookaleczeń to zjawiska, które coraz mocniej odbijają się na zdrowiu psychicznym najmłodszych. Komisja Europejska ogłosiła plan działania przeciwko cyberprzemocy, który ma wzmocnić ochronę dzieci w internecie. Również zwiększyć odpowiedzialność platform cyfrowych za publikowane treści.
Skala problemu jest poważna. Z danych Policji wynika, że w 2025 roku liczba samobójstw wśród osób poniżej 19. roku życia wzrosła o niemal 27 proc. rok do roku. Po dwóch latach spadkowego trendu odnotowano nagły i niepokojący wzrost.
Dramatyczne dane: wzrost liczby samobójstw wśród nieletnich
Raport Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego, oparty na danych Komendy Głównej Policji, wskazuje, że w 2024 roku odnotowano 127 zgonów w wyniku samobójstwa w grupie wiekowej poniżej 19 lat. W 2025 roku liczba ta wzrosła do 161. To wzrost o niemal 27 proc.
Eksperci podkreślają, że jednym z czynników wpływających na pogorszenie kondycji psychicznej młodzieży jest rosnąca skala cyberprzemocy. Hejt w mediach społecznościowych, publiczne upokarzanie czy rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji mają realne konsekwencje w świecie offline.
Z danych Komisji Europejskiej, opartych na raporcie Światowej Organizacji Zdrowia, wynika, że jedno na sześcioro dzieci w wieku 11–15 lat deklaruje, że padło ofiarą cyberprzemocy. Jednocześnie jedno na osiem przyznaje się do stosowania przemocy wobec innych w sieci.
Dzieci często zostają z problemem same
Nękanie, wszechobecny hejt, szantaż w internecie bardzo źle wpływają na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Stąd taki gwałtowny wzrost nie tylko samookaleczeń, ale niestety również samobójstw
Ewa Kopacz, wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego i koordynatorka PE ds. praw dziecka
Jak wskazują dane przytaczane przez europosłankę, tylko 40 proc. dzieci zwraca się o pomoc do rodziców, a 25 proc. do nauczycieli. Niepokojące jest to, że 11 proc. dzieci przyznaje, iż nie mówi o swoich problemach nikomu.
Oznacza to, że znaczna część młodych osób doświadcza przemocy w sieci w samotności, bez wsparcia dorosłych.
Plan działania UE przeciwko cyberprzemocy
W odpowiedzi na narastający problem Komisja Europejska ogłosiła unijny plan działania przeciwko cyberprzemocy. Jego celem jest wzmocnienie ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w środowisku cyfrowym.
Kluczowe elementy planu obejmują:
– stworzenie unijnej aplikacji wsparcia dla ofiar nękania w internecie,
– lepszą koordynację krajowych strategii przeciwdziałania przemocy online,
– promocję bezpiecznych praktyk cyfrowych,
– zwiększenie odpowiedzialności platform internetowych za treści.
Plan powstał po konsultacjach z udziałem ponad 6 tys. dzieci z państw członkowskich.
Odpowiedzialność platform internetowych
Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów działań jest kwestia odpowiedzialności platform społecznościowych za publikowane treści.
Platformy ponoszą szczególną odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci w internecie. Tymczasem niebezpieczne treści, w tym instrukcje dotyczące samookaleczeń czy samobójstw, bywają dostępne przez wiele tygodni mimo zgłoszeń.
podkreśla Ewa Kopacz
Unijny akt o usługach cyfrowych zobowiązuje platformy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony małoletnich. Przewiduje m.in. możliwość blokowania i wyciszania użytkowników oraz ograniczenie dodawania dzieci do grup bez ich zgody.
Spór o granice regulacji
Wokół regulacji dotyczących treści internetowych toczy się jednak debata polityczna. W Polsce ustawa wdrażająca unijny akt o usługach cyfrowych została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego. Argumentował on, że proponowane rozwiązania mogą ograniczać wolność słowa.
Mówimy „tak” dla ograniczania treści przestępczych, ale jesteśmy przeciw ograniczaniu wolności słowa.
deklaruje europoseł Piotr Müller
Z kolei Bogdan Zdrojewski podkreśla, że celem regulacji nie jest cenzura, lecz wprowadzenie jasnych zasad chroniących użytkowników przed treściami szkodliwymi.
Dyskusja dotyczy przede wszystkim definicji treści nielegalnych i mowy nienawiści oraz zakresu kompetencji instytucji unijnych.
Co dalej? Nowe narzędzia i weryfikacja wieku
Komisja Europejska zapowiedziała kolejne działania, w tym pilotaż narzędzia do weryfikacji wieku użytkowników internetu z zachowaniem prywatności oraz prace nad aktem w sprawie sprawiedliwości cyfrowej.
Powstanie także panel ekspertów, który ma pomóc w opracowaniu strategii ochrony dzieci w sieci i analizie wpływu środowiska cyfrowego na zdrowie psychiczne.
Eksperci podkreślają, że skuteczna walka z cyberprzemocą wymaga współpracy na poziomie europejskim i krajowym oraz konsekwentnego egzekwowania obowiązujących przepisów.
Ciekawostka
Z ubiegłorocznego badania Eurobarometru wynika, że ponad 90 proc. Europejczyków uważa ochronę dzieci w internecie za sprawę pilną. 93 proc. wskazuje na negatywny wpływ mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne młodych ludzi. 92 proc. podkreśla konieczność skutecznego ograniczania dostępu do treści nieodpowiednich dla wieku.
Cyberprzemoc coraz większym zagrożeniem dla dzieci – to diagnoza, która znajduje potwierdzenie w statystykach i relacjach specjalistów. Unijny plan działania ma być krokiem w stronę systemowych rozwiązań, które połączą prewencję, edukację i odpowiedzialność platform cyfrowych.
