Od kilku miesięcy w naszych portfelach i nawykach zakupowych zachodzą istotne zmiany, a wszystko to za sprawą ogólnokrajowego systemu kaucyjnego. Choć pierwsze opakowania z charakterystycznym logo zaczęły pojawiać się w sklepach jesienią ubiegłego roku, to właśnie rok 2026 jest pierwszym, w którym system funkcjonuje w pełnym zakresie. Celem tych działań jest przede wszystkim ochrona środowiska oraz drastyczne zwiększenie poziomu recyklingu tworzyw sztucznych, aluminium oraz szkła.
Za co płacimy i ile możemy odzyskać?
Zasady działania systemu są niezwykle proste i opierają się na doliczaniu kaucji do ceny napoju, wody w momencie zakupu. Warto jednak podkreślić, że dodatkowa opłata dotyczy wyłącznie opakowań oznaczonych specjalnym symbolem graficznym. Za jednorazowe butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra płacimy obecnie 50 groszy. Z kolei w przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra, kwota kaucji wynosi 1 złoty.
Gdzie oddać puste opakowania bez paragonu?
Największym udogodnieniem dla mieszkańców jest fakt, że aby odzyskać pieniądze, nie musimy posiadać paragonu potwierdzającego zakup. Każdy duży sklep o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych ma ustawowy obowiązek przyjąć od nas puste opakowania i wypłacić kaucję w gotówce lub w formie bonu. Ponadto mniejsze placówki handlowe również mogą uczestniczyć w systemie dobrowolnie, co znacznie zagęszcza sieć punktów zbiórki. Należy jednak pamiętać, że zwracane butelki i puszki nie mogą być zgniecione, ponieważ automaty oraz pracownicy sklepów muszą mieć możliwość zeskanowania kodu kreskowego.
Dlaczego warto korzystać z automatów?
Na obecnym etapie funkcjonowania systemu kaucyjnego najwygodniejszym rozwiązaniem pozostają automaty do zwrotu opakowań. Oddawanie butelek bezpośrednio w sklepie bywa jeszcze słabo zorganizowane i czasochłonne, natomiast automaty pozwalają szybko i sprawnie odzyskać kaucję bez kolejek i zbędnych formalności.
Ekologia, która po prostu się opłaca
Wprowadzenie systemu kaucyjnego to nie tylko wygoda, ale przede wszystkim realny wpływ na czystość naszych lasów i rzek. Dzięki temu rozwiązaniu surowce nie trafiają na składowiska, lecz wracają do ponownego przetworzenia, co znacząco ogranicza emisję dwutlenku węgla. Co więcej, system uczy nas odpowiedzialnego zarządzania odpadami w gospodarstwach domowych. W konsekwencji to, co wcześniej uznawaliśmy za śmieć, staje się cennym surowcem o konkretnej wartości rynkowej.
Ciekawostka
Czy wiedzieli Państwo, że w krajach skandynawskich, gdzie systemy kaucyjne działają od dekad, poziom zwrotu opakowań przekracza często 90 procent? Dla porównania, przed wprowadzeniem kaucji w Polsce, do recyklingu trafiało znacznie mniej, połowa plastikowych butelek PET. Dzięki nowym przepisom przewiduje się, że ta sama butelka może zostać przetworzona i wróci na półkę sklepową w nowej formie w ciągu zaledwie kilkunastu tygodni.
