Wielkopolskie gminy wiejskie i miejsko-wiejskie mogą sięgnąć po pieniądze z programu „Ekologiczna Wieś”. Na poprawę efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych po dawnych PGR-ach przeznaczono łącznie 40 mln zł, a poziom dofinansowania może wynieść nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Pierwszy etap naboru już trwa i potrwa do 31 sierpnia 2026 roku.
Program Ekologiczna Wieś ma pomóc w modernizacji budynków
Program został przygotowany z myślą o budynkach, które od lat wymagają modernizacji, a ich mieszkańcy zmagają się z wysokimi kosztami ogrzewania i utrzymania. Chodzi przede wszystkim o poprawę efektywności energetycznej oraz przygotowanie inwestycji, które w kolejnym etapie pozwolą przeprowadzić konkretne prace termomodernizacyjne. Dla wielu miejscowości wiejskich może to być istotna szansa na poprawę stanu starszych budynków. Ocieplenie ścian, wymiana okien czy modernizacja systemu ogrzewania mogą przełożyć się nie tylko na niższe zużycie energii, ale także większy komfort mieszkańców. Znaczenie takich inwestycji wykracza jednak poza rachunki. Mniejsze zapotrzebowanie na energię oznacza również ograniczenie emisji zanieczyszczeń!
Kto może otrzymać dofinansowanie?
Ekologiczna Wieś jest programem skierowanym do gmin wiejskich oraz miejsko-wiejskich z województwa wielkopolskiego. Samorząd składa wniosek w imieniu ostatecznego odbiorcy wsparcia.
Dofinansowanie dotyczy budynków należących do wspólnot mieszkaniowych. Program nie obejmuje natomiast budynków należących do spółdzielni mieszkaniowych. To ważna informacja również dla samorządów z regionu konińskiego. Gminy, które mają na swoim terenie wielorodzinne budynki po dawnych Państwowych Gospodarstwach Rolnych, mogą sprawdzić, czy konkretne obiekty spełniają wymagania programu. Pierwszy etap nie polega jeszcze na wykonywaniu pełnej termomodernizacji. Jego zadaniem jest przede wszystkim dobre przygotowanie przyszłej inwestycji.
Nawet 100 proc. dotacji na przygotowanie inwestycji!
Jedną z najważniejszych informacji dla samorządów jest poziom wsparcia. Dotacja może wynieść nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych. W pierwszym etapie gmina może otrzymać pieniądze między innymi na wykonanie:
- inwentaryzacji budowlanej,
- audytu energetycznego,
- niezbędnej dokumentacji projektowej, jeśli będzie wymagana.
Szczególnie ważny jest audyt energetyczny. To on powinien wskazać, jakie działania w konkretnym budynku mają największy sens i które prace należy wykonać w pierwszej kolejności. Gmina nie musi posiadać gotowego audytu w momencie składania wniosku. Jego przygotowanie może zostać ujęte w przedsięwzięciu finansowanym w ramach pierwszego etapu. Później dokument będzie musiał zostać zaakceptowany przez Fundusz.
Jak podkreśla Agnieszka Lewandowska, Zastępca Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Poznaniu, samorządy najlepiej znają potrzeby swoich mieszkańców.
Gminy najlepiej znają lokalne potrzeby i wiedzą, które budynki wymagają pilnej interwencji. Program daje im narzędzie, dzięki któremu mogą przygotować inwestycje odpowiadające na konkretne problemy mieszkańców.
podkreśla Agnieszka Lewandowska
Co będzie można zrobić w kolejnym etapie?
Pierwszy etap programu to dopiero przygotowanie inwestycji. Kolejny ma już obejmować właściwe prace termomodernizacyjne. Zakres robót będzie uzależniony od wyników audytu energetycznego. W zależności od potrzeb budynku mogą to być między innymi:
- ocieplenie budynku,
- wymiana okien,
- prace związane z dachem,
- wymiana nieefektywnego źródła ciepła,
- inne działania wynikające z przeprowadzonego audytu.
Jeżeli dokumentacja wykaże, że konieczna jest wymiana wszystkich okien, taki wydatek może zostać uznany za koszt kwalifikowany. Podobnie może być z wymianą pokrycia dachowego, jeżeli okaże się ona niezbędna podczas wykonywania ocieplenia. Program przewiduje również możliwość wymiany źródeł ciepła, które nie spełniają obowiązujących wymagań. Po zakończeniu prac konieczne będzie przygotowanie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku. Koszt jego wykonania również może zostać uwzględniony w kolejnym etapie programu.
40 mln zł dla Wielkopolski
Łączny budżet programu „Ekologiczna Wieś” wynosi 40 mln zł. Dla samorządów szczególnie istotne jest to, że poziom dotacji może sięgnąć 100 proc. kosztów kwalifikowanych. Koszty związane z pierwszym etapem mogą być ponoszone od 1 maja 2026 roku do 31 stycznia 2027 roku.
Program został pomyślany jako wsparcie inwestycji, które w wielu przypadkach są potrzebne od lat. Budynki po dawnych PGR-ach często wymagają kompleksowego podejścia. Bez odpowiedniej dokumentacji trudno jednak zdecydować, które prace powinny być wykonane jako pierwsze. Tutaj właśnie zaczyna się rola audytu. Zamiast działać metodą „najpierw ocieplimy, potem zobaczymy”, samorząd ma otrzymać narzędzie pozwalające zaplanować modernizację na podstawie rzeczywistych potrzeb budynku.
Nabór trwa tylko do 31 sierpnia!
Gminy zainteresowane pozyskaniem środków mają czas na złożenie wniosków do 31 sierpnia. Dokumenty należy przygotować w Generatorze Wniosków Funduszu. Samo przesłanie formularza przez generator nie kończy jednak procedury. Gotowy wniosek wraz z wymaganymi załącznikami trzeba jeszcze podpisać i przekazać za pośrednictwem e-Doręczeń albo skrzynki ePUAP Funduszu. Jeżeli dana gmina chce zgłosić więcej niż jeden wniosek, każdy z nich powinien zostać przesłany oddzielnie.
Samorządy zainteresowane programem powinny przed złożeniem dokumentów dokładnie sprawdzić aktualne zasady naboru oraz wymagane załączniki na stronie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu – Tutaj!
Szansa także dla gmin z regionu konińskiego!
Program „Ekologiczna Wieś” może mieć znaczenie dla wielu mniejszych miejscowości w Wielkopolsce, również tych położonych w regionie konińskim. W regionie nie brakuje obszarów, w których pozostały budynki związane z dawną działalnością PGR-ów.
Dostęp do środków na przygotowanie inwestycji może ułatwić samorządom zaplanowanie większych prac w kolejnych latach. Co ważne, pierwszy etap nie wymaga od razu przeprowadzenia kosztownej modernizacji. Pozwala natomiast sprawdzić, co konkretnie należy zrobić i jakie rozwiązania będą najbardziej efektywne. Dla mieszkańców najważniejszy efekt powinien być jednak bardzo konkretny: cieplejsze budynki, niższe zużycie energii i większy komfort życia.
